Béaltriail na Gaeilge 2017 | TG4 Foghlaim | Irish Television Channel, Súil Eile | TG4 Skip to main content
Menu

Béaltriail na Gaeilge 2017

Moltaí don Dalta

Cur síos ar Bhéaltriail na Gaeilge

Beidh Béaltriail Ghaeilge na hArdteistiméireachta 2017 ar siúl idir 27 Márta agus 7 Aibreán i scoileanna ar fud na tíre. Is scrúdú comónta atá i gceist don Ardleibhéal agus don Ghnáthleibhéal agus is fiú 40% den mharc iomlán san ábhar é.

Tá ceithre mhír i gceist  leis an mBéaltriail. Díríonn na cleachtaí ar TG4 Foghlaim ar scileanna cumarsáide a fhorbairt a chabhróidh leat ullmhú do thrí cinn de na míreanna seo, sé sin, an Fáiltiú, Léamh na Filíochta agus an Comhrá Ginearálta. Beidh cleachtaí nua ar fáil gach seachtain le linn na scoilbhliana.

Béaltriail na Gaeilge

Ag ullmhú don Bhéaltriail

A luaithe is a thosaíonn tú ag ullmhú don Bhéaltriail is ea is fearr é. Cuirfidh sé le do chuid muiníne agus le do chuid líofachta má labhraíonn tú Gaeilge ar bhonn rialta lasmuigh agus laistigh den scoil. Mar a deir an seanfhocal, “taithí a dhéanann máistreacht,” agus moltar go láidir éisteacht le raidió trí Ghaeilge ar nós Raidió na Gaeltachta, Raidió na Life, Raidió Fáilte nó Raidió na dTreabh, agus féachaint ar chláir TG4.

Déan taifeadadh ort féin agus tú ag labhairt faoi na topaicí a bhíonn á bplé sa Chomhrá Ginearálta agus iarr ar mhúinteoir nó ar chara éisteacht siar. Déan amhlaidh maidir leis an gcur síos ar na scéalta san fhiche Sraith Pictiúr agus leis na dánta atá le hullmhú don mhír ‘Léamh na Filíochta’. Bí cinnte ceist a chur ar do mhúinteoir Gaeilge má tá cabhair nó soiléiriú ag teastáil uait le pointe teanga ar bith.

Ag ullmhú don Bhéaltriail

Treoir don Fháiltiú

San Fháiltiú, tá cúig mhír eolais á lorg ag an scrúdaitheoir: ainm, aois, dáta breise, seoladh baile agus scrúduimhir. Bronntar marc amháin ar gach píosa eolais a thugtar i gceart.

Iarrfar ort an rolla a shíniú sa chuid seo den Bhéaltriail chomh maith.

Treoir don Fháiltiú

Beannú

Dia duit.

– Dia is Muire duit.

Ainm

Cad is ainm duit? Cén t-ainm atá ort?

– Ciarán Ó Máirtín is ainm dom.

– Is mise Sorcha Ní Bhriain.

Aois agus dáta breithe

Cén aois tú?

– Táim sé bliana déag / seacht mbliana déag / ocht mbliana déag d’aois.

Céard é do dháta breithe?

– An dara lá de mhí Feabhra, dhá mhíle, mo dháta breithe.

– Rugadh mé ar an gcúigiú lá déag de mhí Mheán Fómhair, naoi déag nócha a naoi.

Seoladh baile

Cad é do sheoladh baile? Cén seoladh baile atá agat?

– Is é uimhir a sé, Bóthar Stigh Lorcáin, Baile Átha Cliath a cúig mo sheoladh baile. *

– Is é uimhir a fiche a ceathair, Gleann Mór, An Cuarbhóthar Theas, Cathair Luimnigh an seoladh atá agam. **

* Sleamhnaítear “is” agus “é” isteach ina chéile sa chaint – deirtear ’Sé uimhir a sé, Bóthar Stigh Lorcáin…

** Téigh chuig logainm.ie chun do sheoladh a fháil as Gaeilge.

Scrúduimhir

Céard é do scrúduimhir? Cén uimhir scrúdaithe atá agat?

– Is é a seacht, a naoi, a cúig, a ceathair, a dó, a trí, a haon m’uimhir scrúdaithe.

Treoir do Léamh na Filíochta

Tá acmhainní cuimsitheacha ar fáil ar TG4 Foghlaim maidir leis na dánta atá le hullmhú don mhír seo den Bhéaltriail. Moltar aithris a dhéanamh ar na léitheoirí sna míreanna físe ar an suíomh i gcás fhoghraíocht agus rithim na ndánta. Tá cur síos ar na dánta agus ar shaol agus ar shaothar na bhfilí ar an suíomh chomh maith agus cabhróidh sé seo go mór leat brí agus mothúcháin na ndánta a thabhairt leat.

Tá cúig dhán le réiteach i gcomhar na Béaltrialach. An scrúdaitheoir a roghnóidh an dán agus na véarsaí atá le léamh. Beidh ort tosú ar an aithris láithreach bonn nuair a roghnaíonn an scrúdaitheoir an dán duit.

Cé nach dtugtar am duit an t-ullmhúchán a dhéanamh ar an bpíosa filíochta istigh ag an mBéaltriail, is féidir leat nótaí a chur i do leabhar le cuidiú leat cuimhneamh ar phointí tábhachtacha foghraíochta agus rithime.

Ná déan dearmad teideal an dáin agus ainm an fhile (más ann dó) a rá ag tús do chuid aithrise.

Treoir do Léamh na Filíochta

An Spailpín Fánach: (véarsaí 1, 2, 3)
Duanaire na Meánteistiméireachta – Caoimhghin Ó Góilidhe a chuir in eagar. (Eagrán Oifigiúil, Folens, 1975)

Géibheann: Caitlín Maude
Caitlín Maude, Dánta, Drámaíocht, agus Prós – Ciarán Ó Coigligh (Coiscéim, 2005)

An tEarrach Thiar: Máirtín Ó Direáin
Rogha Dánta – Máirtín Ó Direáin (Sáirséal agus Dill, 1949)

Mo Ghrá-sa (idir lúibíní): Nuala Ní Dhomhnaill
Féar Suaithinseach – Nuala Ní Dhomhnaill (An Sagart, 1984)

Colscaradh: Pádraig Mac Suibhne
Solas Uaigneach – Pádraig Mac Suibhne (An Sagart, 1992)

Treoir don tSraith Pictiúr

Maireann an chuid den Bhéaltriail a bhaineann leis an tSraith Pictiúr thart ar cheithre noiméad agus is fiú 80 marc é.

Is éard atá i gceist leis an mhír seo den scrúdú ná cur síos a dhéanamh ar an scéal a insítear i sraith pictiúr a roghnaíonn an scrúdaitheoir duit as an bhfiche leathanach atá leagtha síos don scrúdú agus atá le feiceáil roimh ré ar láithreán gréasáin an Choimisiúin um Scrúduithe Stáit.

Tar éis duit cur síos a dhéanamh ar an tsraith pictiúr, beidh ort trí cheist a chur ar an scrúdaitheoir faoi ábhar na bpictiúr éagsúil ar an leathanach agus cuirfidh an scrúdaitheoir trí cheist ortsa chomh maith.

Tá pacáiste gníomhaíochtaí bunaithe ar an tSraith Pictiúr ar fáil i Rannóg na bhFoghlaimeoirí ar Tuairisc.ie.

Treoir don tSraith Pictiúr

Treoir don Chomhrá

Maireann an Comhrá sa Bhéaltriail idir sé agus seacht nóiméad agus is fiú 120 marc an chuid seo den scrúdú. Bronntar suas le 75 marc ar an gcumas cumarsáide agus 45 marc ar an struchtúr teanga.

Cumas cumarsáide (75 marc)

  • ábaltacht cumarsáid a dhéanamh
  • réimse leathan foclóra agus frásaí

Structúr teanga (45 marc)

  • aimsirí na mbriathra
  • cuir i bhfeidhm an tséimhithe agus an uraithe
  • gnéithe eile den ghramadach

Tá go leor cleachtaí éagsúla ar fáil ar an suíomh seo. Déan coinne linn gach seachtain le tuilleadh cleachtaí a dhéanamh.

Treoir don Chomhrá

Físeáin ar Fáil