Skip to main content
< ar ais go TG4.ie

Nuacht TG4

 
Tá tús curtha arís an tseachtain seo i Valladolid le cuartú eile do thaisí Aodh Rua Uí Dhomhnaill. Íomhá foilsithe le caoinchead ó 	
Cultura Turismo VLL, @infoVLL ar Twitter
22 BEALTAINE 2020, 16:54
Tús curtha i Valladolid le cuartú eile do thaisí Uí Dhomhnaill

Nuair a bhí Aodh Rua Ó Domhnaill ar a bhealach go dtí Cathair Valladolid, in iarthuaisceart na Spáinne le cuidiú a fháil i ndiaidh bhriseadh Chionn tSáile, fuair sé bás den fhiabhras. An bhliain 1602 a bhí ann. 

Deir staraithe eile go dtug spiaire Sasanach nimh dó. Cuireadh é sa chlochar Phroinsiasach sa chathair sin ach leagadh an clochar in 1836 agus cailleadh na taisí.

Tá tús curtha arís an tseachtain seo i  Valladolid le cuartú eile do thaisí Uí Dhomhnaill.

Deir seandálaithe sa Spáinn go mbeadh tábhacht mhór ag baint le haimsiú a chuid taisí do stair na hÉireann agus na Spáinne.

Agus iad ag tochailt arís ag iarraidh teacht air, tá a fhios ag na staraithe go mbeidh gné shuntasach amháin fána chnámharlach:

Deir Marcas Ó Murchú, a bhí i gceannas ar Roinn na Spáinnise i gColáiste Cholcille i nDoire gur bhronn a dheartháir, Mícheál, léarscáil air de Valladolid. I ndiaidh a mhachnamh a dhéanamh air, chuimhnigh sé gur chóir do sheandálaithe dul sa tóir ar "chreatlach nach mbeadh ladhracha ar bith ar chos amháín", a dúirt sé. Chaill Aodh Rua ladhracha na gcos sa tsneachta nuair a d'éalaigh sé as príosún Átha Cliath. "Mhol mé an smaointiú seo in agallamh a rinne mé san Irish Times - rud a spreag sin Breandan Rohan as Dún na nGall dul i dteagmháíl le hOscar - an seandálaí i Valladolid agus tá siad ag tochailt anois i Calle Constitución do chreatlach Uí Dhomhnaill".

Tá súil ag seandálaithe Valladolid teacht, ní hamháin ar thaisí Uí Dhomhnaill, ach ar thaisí Chriostóir Colombas freisin. Deirtear go bhfuair seisean bás sa chathair chéanna, beagnach céad bliain roimh bhás Uí Dhomhnaill.

Tá poiblíocht mhaith tugtha don tochailt nua agus don cheangal idir na Gaeil agus An Spáinn i nuachtáin na Spáinne agus in Valladolid. Comhghuaillithe cogaigh a bhí sa dá thír in éadan na nGall. Is léir an tábhacht stairiúil a bheadh ann don dá thír, dá n-aimseofaí na taisí.

Chuaigh Marcas Ó Murchú go Simancas tamall ó shin. B’shin an áit a bhfuair Aodh Rua bás.

"Ba mhaith leis na Dálaigh, go háirithe clann Uí Dhomhnaill anseo i dTír Chonaill, ómós cuí a thaispeáint dó", a deir Marcas Ó Murchú, " agus leac bhuan nó comóradh ceart a dhéanamh ar Aodh Rua, mar laoch ar lár a bhí ann."

Dé Luain na seachtaine seo a cuireadh tús leis an tochailt faoi Calle Constitución i Valladolid, agus más ansin atá iarla mór Thír Chonaill ar lár, caithfear fanacht le torthaí na tochailte le ceiliúradh ceart a dhéanamh ar an taoiseach a chloí na Gaill i gcathanna móra an Chorrshléibhe agus an Áth Buí.