Skip to main content
< ar ais go TG4.ie

Gradam Ceoil TG4

Skara Brae – Music Group

Athfhriotal

Bhunaigh Mícheál Ó Domhnaill, Tríona Ní Dhomhnaill, Maighread Ní Dhomhnaill agus Dáithí Sproule an grúpa ceoil thraidisiúnta Skara Brae sa bhliain 1970. Tógadh muintir Uí Dhomhnaill i gCeanannas i gContae na Mí. Ceoltóir, amhránaí agus bailitheoir ceoil a bhí ina n-athair Aodh Ó Domhnaill as Rann na Feirste i nDún na nGall. Bhí teanga agus cultúir an cheantair go smior iontu ina leanaí, casadh Sproule orthu nuair a bhí sé ag freastal ar choláiste Gaeilge i Rann na Feirste agus thosaigh siad ag amhránaíocht agus ag ceol in éineacht ina dhiaidh sin.
Meastar gur ceirnín fíorthábhachtach é an t-aon cheirnín a d’eisigh siad sa bhliain 1971 le Gael Linn Records i saol an cheoil thraidisiúnta, Skara Brae. Bhí Maighread 15 bliana d’aois nuair a taifeadadh an ceirnín, bhí Tríona 16 bliana d’aois, bhí Mícheál 19 mbliana d’aois agus Dáithí 20 bliain d’aois. Tá stíl an ghrúpa fréamhaithe sa cheol traidisiúnta, ach mar sin féin tá tionchar ceoltóirí rac agus pop amhail The Beatles, Bob Dylan, agus Joan Baez le brath freisin uirthi. Rinne an grúpa na tionchair sin a chumasc le hamhráin ar an sean-nós as Dún na nGall – amhráin amhail ‘An Cailín Rua’ agus ‘An Saighdiúir Tréigthe’ – amhráin ina bhfuil comhcheol uathúil agus frithfhoinn ar an ngiotár agus ar an gclairinéad. Bhris an grúpa suas sa bhliain 1972 agus thug gach duine de na ceoltóirí faoin gceol le grúpaí amhail The Bothy Band, Altan, Relativity agus Nightnoise i measc grúpaí eile. I mí na Nollag 2021, rinne RTÉ Raidió na Gaeltachta leathchéad bliain ó eisíodh an ceirnín sin a chomóradh le clár speisialta ina raibh baill den ghrúpa i láthair sa stiúideo.